Bước bật nhảy về tầm vóc của người Việt

    57 liên quanGốc

    Việt Nam đang có tốc độ tăng trưởng chiều cao rất nhanh, nếu duy trì được mức tăng trưởng, chúng ta sẽ thu hẹp khoảng cách chiều cao với người Nhật, Hàn Quốc.

    Việt Nam đang là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng chiều cao nhanh nhất trong khu vực và trên thế giới.

    Đang học lớp 1, con trai út của chị Lê Thu Ngà (Hà Nội) đã có chiều cao ấn tượng: 131cm. Cậu bé cao tương đương các anh chị lớp 3, lớp 4 cùng trường. Con trai lớn chị Ngà cũng cao 172cm dù mới học lớp 9. Trong khi đó, chồng chị cao 171cm, còn chị chỉ cao 153cm.

    Theo GS. TS Lê Danh Tuyên, Viện trưởng Viện dinh dưỡng quốc gia, những trường hợp gia đình bố mẹ chiều cao trung bình tới thấp nhưng con cái có chiều cao ấn tượng như gia đình chị Ngà hiện khá phổ biến tại Việt Nam.

    “Trước đây, người dân đa phần nghĩ chiều cao chỉ do gen quyết định nên không chú ý tới việc can thiệp dinh dưỡng. Tuy nhiên, tới nay, nhiều gia đình nhận thức được vai trò quan trọng của dinh dưỡng và thực hành rất tốt, ngay từ giai đoạn bào thai tới khi trẻ trưởng thành”, GS Tuyên nói.

    Ngày càng có nhiều phụ huynh nhận thức được vai trò quan trọng của dinh dưỡng trong việc cải thiện chiều cao cho con em (Ảnh minh họa: bữa ăn học đường tại một trường Tiểu học)

    Việt Nam sẽ sớm thu hẹp khoảng cách chiều cao với người Nhật, Hàn Quốc

    Theo kết quả Tổng điều tra dinh dưỡng toàn quốc năm 2020, sau 10 năm, chiều cao trung bình của người Việt có sự thay đổi mạnh. Nhóm thanh niên nam 18 tuổi đạt 168,1cm năm 2020, tăng 3,7cm so với năm 2010. Nữ thanh niên đạt 156,2cm năm 2020, tăng 1,4cm so với năm 2010.

    Việt Nam hiện vươn lên top 4 khu vực Đông Nam Á về chiều cao, chỉ thấp hơn người Singapore, Thái Lan, ngang bằng với Malaysia.

    GS.TS Lê Danh Tuyên nhấn mạnh, Việt Nam đang là một trong những nước có tốc độ tăng trưởng chiều cao nhanh nhất trong khu vực và thế giới.

    Nếu duy trì được mức tăng trưởng trong các thập kỷ tới, Việt Nam sẽ thu hẹp khoảng cách chiều cao với người Nhật, Hàn Quốc - những nước đang có chiều cao hàng đầu châu Á (chiều cao trung bình của Hàn Quốc: Nam là 173,9cm, nữ là 161,1cm; chiều cao trung bình Nhật Bản: Nam là 172cm, nữ là 158cm).

    “Tầm vóc người Việt đạt bước bật nhảy lớn, khẳng định năng lực và năng suất lao động của chúng ta được nâng cao hơn trong tương lai”, GS Tuyên nói.

    Trẻ có chiều cao tốt, không bị thấp còi sẽ phát triển thể chất tốt hơn, cơ bắp phát triển bình thường và hệ miễn dịch cơ thể hoàn hảo hơn. Các nghiên cứu còn chỉ ra rằng nếu trẻ bị suy dinh dưỡng thấp còi, não bộ phát triển kém, dẫn tới giảm chỉ số IQ so với chính đứa trẻ đó khi có tầm vóc tốt.

    Người dân một số cường quốc châu Á như Nhật, Hàn Quốc được đánh giá có năng lực, năng suất lao động cao. Theo GS. Tuyên, những chiến lược dinh dưỡng, nâng cao tầm vóc đúng đắn được họ áp dụng từ sớm có vai trò tạo nên điều này.

    Ngay sau Thế chiến II, Nhật Bản nhanh chóng triển khai chương trình can thiệp dinh dưỡng toàn diện.

    Nước Nhật bắt đầu đào tạo tiết chế dinh dưỡng tại các trường Đại học, Trung học để tạo mạng lưới nhân viên dinh dưỡng bài bản, rộng khắp cả cộng đồng và khối bệnh viện. Họ xây dựng tháp dinh dưỡng hợp lý cho từng nhóm tuối và nhóm người ở các tình trạng sinh lý, lao động khác nhau. Họ cũng tạo dựng hệ thống giám sát, thu thập thông tin về tình trạng dinh dưỡng của người dân các vùng để can thiệp ngay khi phát hiện bất thường.

    Mô hình phát triển dinh dưỡng của Hàn Quốc cũng tương tự. Họ đề cao bản sắc của dinh dưỡng truyền thống, kết hợp với khoa học dinh dưỡng hiện đại để sửa chữa những tập tục sai lầm lâu đời nhưng vẫn giữ bản sắc cách ăn truyền thống.

    “Hiện Việt Nam áp dụng các can thiệp dinh dưỡng cộng đồng và cá thể tương tự như Nhật và Hàn Quốc. Chúng ta thuận lợi hơn vì khoa học kỹ thuật ngày nay đã phát triển mạnh hơn”, GS Tuyên nhận định.

    "Tầm vóc người Việt đạt bước bật nhảy lớn, khẳng định năng lực và năng suất lao động của chúng ta được nâng cao hơn trong tương lai" - Ảnh minh họa: Thúy Nga

    Những chính sách về dinh dưỡng phát huy hiệu quả

    GS.TS Lê Danh Tuyên chia sẻ, dinh dưỡng là yếu tố ngoại cảnh quan trọng bậc nhất vào phát triển chiều cao.

    Các Chiến lược quốc gia về dinh dưỡng được xây dựng 10 năm một lần, giúp định hướng cho hàng loạt can thiệp dinh dưỡng ở tầm vĩ mô cũng như cấp cơ sở. Cùng với đó, các chương trình Mục tiêu quốc gia giảm tỷ lệ suy dinh dưỡng, giảm thiếu vi chất dinh dưỡng … cũng được triển khai mạnh mẽ.

    GS Tuyên dẫn chứng một số chính sách chăm sóc trẻ trong 1.000 ngày đầu đời (từ thời điểm người mẹ mang thai tới khi trẻ 2 tuổi) - giai đoạn có ý nghĩa quyết định tới sự phát triển chiều cao.

    Chương trình chăm sóc bà mẹ được triển khai 20-30 năm nay ở tất cả tỉnh thành trên cả nước, vẫn đang duy trì đều đặn. Phụ nữ mang thai sau khi đăng ký khám thai được theo dõi cân nặng để tư vấn, hướng dẫn ăn uống.

    Bà mẹ ở 18 tỉnh vùng sâu, vùng xa, kinh tế khó khăn được Viện Dinh dưỡng quốc gia cấp miễn phí viên đa vi chất từ nguồn UNICEF. Người ở vùng kinh tế khá hơn được giới thiệu các chương trình tiếp thị xã hội để tiếp xúc với các viên đa vi chất này.

    “Mỗi tỉnh, huyện, xã phường đều có các ban tham gia vào chương trình phòng chống suy dinh dưỡng, thành viên có cả hội chữ thập đỏ, hội phụ nữ. Khi địa phương thiếu các viên đa vi chất cung cấp cho mẹ và bé, Viện Dinh dưỡng quốc gia không chỉ nhận được công văn của Sở Y tế mà đôi khi là công văn của UBND tỉnh xin cấp”, GS Tuyên nói.

    Giải pháp tăng tốc, sớm thu hẹp khoảng cách chiều cao với các cường quốc châu Á

    Theo Viện trưởng Viện dinh dưỡng Quốc gia, để tiếp tục tăng trưởng chiều cao người Việt, Chiến lược dinh dưỡng giai đoạn tới cần có các giải pháp đa ngành, giúp người dân tiếp cận với thực phẩm dễ dàng hơn, bảo đảm đủ chất dinh dưỡng. Đặc biệt, tập trung hỗ trợ mạnh mẽ hơn cho các vùng sâu, vùng xa, nông thôn nghèo và vùng hay xảy ra thiên tai.

    Bên cạnh đó, nên có các giải pháp để nhóm doanh nghiệp sản xuất thực phẩm chung tay thực hiện Nghị định 09/2016/NĐ-CP của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường vi chất vào thực phẩm. Hiện nay, nhiều doanh nghiệp còn chưa thực hiện tốt, sản xuất các thực phẩm nghèo dinh dưỡng được hộ gia đình tiêu thụ.

    Ở phương diện hộ gia đình, theo GS Tuyên, phụ huynh cần nâng cao hơn nữa hiểu biết về tầm quan trọng của 1.000 ngày đầu đời. Đây là giai đoạn duy nhất trẻ có thể tăng trưởng chiều cao trên 10 cm trong một năm.

    “Thậm chí, nếu các bà mẹ chăm sóc con tốt, chiều cao của bé có thể tăng 12-14 cm/năm. Bỏ lỡ giai đoạn này thì dù sau có thể phát triền bù nhưng không bao giờ đạt mức như những trẻ được nuôi dưỡng tốt từ đầu”, GS Tuyên nói.

    Ông Tuyên khuyến cáo chị em ngay từ giai đoạn tiền thai cần được trang bị kiến thức làm mẹ. Khi có thai, cần khám thai thường xuyên để được y bác sĩ tư vấn về y tế và dinh dưỡng. Bà mẹ có thai phải được ăn uống tốt, nghỉ ngơi hợp lý (theo tháp dinh dưỡng riêng) để đảm bảo tăng cân đều đặn.

    Sau khi chào đời, trẻ cần được bú sữa mẹ hoàn toàn trong 6 tháng đầu và bú mẹ ít nhất đến 12 tháng tuổi. Trẻ từ 6 tháng tuổi nên cho ăn bổ sung (ăn sam, ăn dặm…) hợp lý đến 12 tháng tuổi, đồng thời được bổ sung vitamin A liều cao theo Chương trình của Bộ Y tế

    Trẻ em từ 3 tuổi trở lên ăn uống theo Tháp Dinh dưỡng do Bộ Y tế đã phê duyệt, lưu ý cần ăn đa dạng thực phẩm.

    Tháp dinh dưỡng cho trẻ 3 - 5 tuổi do Bộ Y tế phê duyệt (Nguồn: Viện Dinh dưỡng quốc gia)

    GS. TS Lê Danh Tuyên nhấn mạnh, kinh nghiệm từ các quốc gia phát triển cho thấy, đầu tư để cải thiện dinh dưỡng sớm ngay từ trong bụng mẹ là đầu tư hiệu quả nhất cho tương lai, giúp hoàn thành các mục tiêu quốc gia về phát triển kinh tế - xã hội.

    “Chúng ta không thể xây dựng đất nước hùng mạnh với những công dân yếu ớt, thiếu dinh dưỡng dẫn đến phát triển kém cả thể chất và tinh thần. Song song, không thể để tình trạng thừa cân, béo phì vì thừa dinh dưỡng gây các bệnh mạn tính không lây nhiễm như tiểu đường, tim mạch, huyết áp cao, ung thư…”, ông Tuyên nói.

    Muốn phát triển GDP bền vững, theo GS Tuyên, Việt Nam cần có đội ngũ nhân lực khỏe, có trí tuệ và không mất đi nguồn tài chính lớn cho mỗi % suy dinh dưỡng thấp còi, hoặc tỷ lệ bệnh mạn tính không lây nhiễm cao.

    Nguyễn Liên

    Nguồn VietnamNet: https://premium.vietnamnet.vn/buoc-bat-nhay-ve-tam-voc-cua-nguoi-viet-n-474616.html