Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng: Công nghiệp hỗ trợ tồn tại nhiều vấn đề

(HNMO) - Phát biểu khai mạc phiên chất vấn chiều 17/11, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng nhấn mạnh: Đây là kỳ họp cuối năm 2014, Quốc hội đã quyết định những vấn đề quan trọng để thực hiện thắng lợi nhiệm vụ của kế hoạch KT – XH, quốc phòng, an ninh, đối ngoại của đất nước năm 2015, đây là năm cuối của kế hoạch 5 năm. Đồng thời, cũng mở ra thời kỳ chuẩn bị tạo điều kiện tiền đề để xây dựng và thực hiện nhiệm vụ KT-XH của 2016-2020.

Đề nghị nói thẳng, nói sâu, trúng…

Kỳ họp này, kỳ chất vấn này cũng gắn với một bối cảnh tình hình mới, nhiệm vụ mới, đồng thuận chung cùa Quốc hội phù hợp với lòng mong muốn của toàn Đảng, toàn dân, thúc đẩy việc hoàn thành nhiệm vụ KT - XH và Quốc hội đã ban hành Nghị quyết của năm 2015, đồng thời xem xét các vấn đề mang tầm chiến lược để chúng ta phải tiếp tục triển khai xây dựng, tạo tiền đề cho thực hiện nhiệm vụ năm 2016-2020.

Chủ tịch Quốc hội yêu cầu phiên thảo luận sẽ đi thẳng vào vấn đề, tìm ra giải pháp, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm 2015 và giai đoạn 5 năm tới.

Chủ tịch Quốc hội phát biểu đầu phiên chất vấn

Quốc hội đã chọn 4 vị bộ trưởng để chất vấn, đây là những vấn đề rất cụ thể, nóng bỏng nhưng rất chiến lược. Công nghiệp hóa, hiện đại hóa gắn với nó là công nghiệp phụ trợ và công nghiệp chế tạo. Xây dựng nước ta thành một nước cơ bản công nghiệp, theo hướng hiện đại thì hai nội dung này rất hệ trọng. Đặt nó trong bối cảnh chúng ta chuẩn bị hội nhập sâu với thế giới, không chỉ kinh tế mà cả các lĩnh vực khác. Cho nên, thị trường trong nước, thị trường quốc tế đấu tranh phòng chống buôn gian, bán lận và hàng giả, hàng nhái, nâng cao chất lượng sản phẩm với hàm lượng chất xám cao, và sẵn sàng hội nhập quốc tế, trước thềm các hiệp định thương mại tự do sắp ký. Đồng thời, xem xét một cách tổng thể kết cấu hạ tầng giao thông, tình hình đến nay, đường hướng, biện pháp để có thể xây dựng hạ tầng giao thông hoàn chỉnh. Cơ sở hạ tầng giao thông là một đột phá của nhiệm vụ đột phá xây dựng kết cấu hạ tầng mà Đại hội Đảng đã đề ra. Tập trung giải quyết các vấn đề về tai nạn giao thông, an toàn giao thông, chất lượng công trình, hạ giá thành đầu tư các công trình giao thông.

Chủ tịch Quốc hội cũng cho rằng cần xem xét chất lượng cải cách hành chính, chất lượng đội ngũ công chức của nước ta. Chính sách cán bộ, tiền lương. Và đặc biệt là quan tâm vấn đề lao động, việc làm, giảm nghèo, giải quyết an sinh xã hội.

Theo Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng hy vọng phiên chất vấn này, các vị đại biểu Quốc hội đặt thẳng vấn đề như vậy để chúng ta cùng thảo luận, cùng tìm ra giải pháp, thấy điểm yếu, tìm biện pháp khắc phục để thống nhất hành động cùng một hướng và quyết tâm phấn đấu nâng cao chất lượng tái cơ cấu kinh tế, hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ năm 2015, tức là chuẩn bị tốt cho Đại hội Đảng các cấp, Đại hội Đảng toàn quốc.

Chủ tịch Nguyễn Sinh Hùng yêu cầu các bộ trưởng, trưởng ngành, các cơ quan hành pháp, tư pháp và lập pháp phải tiếp tục làm tốt hơn chất lượng công tác của mình, đúng với tinh thần lấy phiếu tín nhiệm mà các vị đại biểu Quốc hội đã thể hiện.

"Tôi đề nghị các vị nói thẳng, nói sâu, trúng… kể cả hỏi và đáp phải hết sức ngắn gọn, tránh những từ ngữ xúc phạm tới người này, người khác, tạo nên những căng thẳng không cần thiết", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.

Sau khi Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng phát biểu, Trưởng Ban dân nguyện của Ủy ban thường vụ Quốc hội Nguyễn Đức Hiền trình bày Báo cáo kết quả giám sát việc giải quyết kiến nghị của cử tri gửi đến kỳ họp thứ 7, Quốc hội khóa XIII.

Đánh giá về báo cáo của Ủy ban thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng cho rằng đây là những kiến nghị tâm huyết, sát với tình hình đất nước, chúng ta cần quan tâm giải quyết. Kỳ họp này có hơn 3.729 kiến nghị, gấp đôi kỳ họp trước, chúng ta cần tích cực giải quyết.

Đi sau nên khó len chân vào chuỗi giá trị toàn cầu

Là người đầu tiên đăng đàn trả lời chất vấn, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng nhận được nhiều câu hỏi về các vấn đề liên quan đến chính sách phát triển công nghiệp hỗ trợ, quản lý thị trường ngăn chặn hiệu quả hàng giả, hàng lậu, hàng nhái, kém chất lượng, đặc biệt trong sản xuất nông nghiệp, hệ thống phân phối hàng bán lẻ...

29 đã đại biểu đăng ký chất vấn Bộ trưởng Bộ Công thương. Các Bộ trưởng Bộ NNPTNT, Công an, Tài chính có liên quan trả lời cùng.

Trả lời ĐB Nguyễn Văn Đương về vấn đề các DN điện hoạt động cầm chừng trong khi mua của các DN điện ngoài quốc doanh và nhập khẩu, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho rằng ý kiến trên không có cơ sở. Chúng ta đang xây nhiều công trình điện lớn: Tuyên Quang, Yaly, Sơn La…; tận dụng lợi thế thủy năng, phát điện, cắt lũ mùa mưa. Không có lý do gì không khai thác các nhà máy thủy điện lớn. Nhà máy thủy điện Hòa Bình sản lượng 9-10 tỷ KW/giờ; Thủy điện Sơn La 3 năm qua phát vượt công suất thiết kế. Thời gian qua, Bộ Công thương, Bộ Tài chính chỉ đạo EVN mua điện của các dự án thủy điện nhỏ.

Trước ý kiến của ĐB Đồng Hữu Mạo về công nghiệp hỗ trợ, Bộ trưởng thừa nhận công nghiệp hỗ trợ có nhiều vấn đề. Năm 2011, Chính phủ đã ban hành chính sách khuyến khích phát triển công nghiệp hỗ trợ; phát triển 6 nhóm hàng công nghiệp hỗ trợ… Tuy nhiên những chính sách này chưa đủ mạnh. Theo thống kê, sản lượng ô tô phải trên 100.000 xe mới có công nghiệp phụ trợ phát triển. Ngành dệt may, tỷ lệ nội địa hóa được 50%; da giày 60%... Với xu thế công nghiệp hóa toàn cầu phát triển; chuỗi giá trị gia tăng hình thành lớn. VN đi sau nên để len chân vào chuỗi giá trị toàn cầu khó khăn.

Cán bộ phải dùng miệng để kiểm tra phân bón giả

Trước ý kiến của đại biểu về tình trạng hàng giả, kém chất lượng tràn lan, người đứng đầu ngành Công Thương cho rằng một trong những nguyên nhân là thiếu công cụ, phương tiện tác nghiệp. Thậm chí nhiều cán bộ phải dùng miệng để kiểm tra phân bón giả.

Về vấn đề này, đại biểu Nguyễn Thị Khá, đoàn Trà Vinh thể hiện sự bức xúc khi cho rằng tình trạng này không thuyên giảm. "Đến 2015, Bộ trưởng có dám cam kết sẽ truy quét hàng giả như thế nào và những chính sách cụ thể để đẩy lùi tình trạng này?", bà Khá đặt câu hỏi.

Trả lời câu hỏi, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cho biết, trong báo cáo kiểm điểm cá nhân gửi các đại biểu trước khi bỏ phiếu tín nhiệm, Bộ trưởng đã nhận trách nhiệm về hạn chế này. Ông cho biết, mặc dù ngành, cũng như lực lượng quản lý thị trường đều có nhiều cố gắng nhưng hiệu quả chưa cao, tỷ lệ số vụ việc gian lận, hàng giả năm sau đều cao hơn năm trước.

Bộ trưởng Công Thương lý giải nguyên nhân là do dung lượng thị trường ngày càng phát triển mạnh, độ mở của nền kinh tế lớn nên việc giao thương hàng hóa có tỷ trọng ngày càng tăng. Đi liền với đó là những vấn đề phức tạp nảy sinh ngày một nhiều, thách thức với cơ quan quản lý. Một nguyên nhân nữa theo ông Hoàng là công tác đấu tranh của lực lượng quản lý thị trường còn thiếu công cụ, phương tiện nên hiệu quả không cao. "Thậm chí một số một số cán bộ quản lý thị trường phải dùng miệng để thử phân bón giả", Bộ trưởng cho biết.

Về cam kết để giảm tình trạng trên, Bộ trưởng nói: "Tôi chỉ dám nói rằng sẽ hết sức cố gắng. Và chúng ta không có lý do gì để không tin rằng tình trạng trên sẽ không được cải thiện”.

Công nghiệp ô tô con có vấn đề

Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trả lời câu hỏi của ĐB liên quan đến sử dụng công nghệ, nâng cao giá trị sản phẩm, phối hợp của các ngành… việc phát triển sử dụng sản phẩm của nông từ thu mua, chế biến còn có sự thua thiệt của nông dân… Bộ trưởng Công thương phân trần: Thời gian qua, Chính phủ đã ban hành một số văn bản khuyến khích công nghiệp chế biến, tuy nhiên hiệu quả chưa nhiều vì mới ban hành và do công tác xúc tiến đầu tư, vận động DN còn có vấn đề. Để tăng thêm sức hấp dẫn, cần bổ sung một số luật thuế. Cần sự gắn kết giữa DN chế biến và người sản xuất; tạo thêm thuận lợi, làm tốt công tác tuyên truyền để DN chế biến có quyết định đầu tư phù hợp. Bộ Công thương sẽ liên tục kiểm điểm, đánh giá sự phối hợp này.

Về chiến lược ô tô, tỷ lệ nội địa hóa 5- 10% chỉ đúng với ô tô con. Giá đắt không chỉ do SX mà còn do cơ chế chính sách. Rõ ràng, công nghiệp ô tô con có vấn đề. Chính phủ đã ban hành chiến lược ô tô, nâng tỷ lệ nội địa hóa, SX được động cơ. Lựa chọn dòng xe chở khách là xe chiến lược. Việc áp dụng công nghệ không quá phức tạp.

Cũng trong phiên trả lời chất vấn chiều 17/11, Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng trao đổi các vấn đề liên quan đến các chợ truyền thống xây dựng thành TTTM hiệu quả không như mong muốn. Bộ trưởng cho rằng mô hình chợ truyền thống nhỏ lẻ không đảm bảo văn minh thương mại, ATVS, gây mất nhiều đất, giao thông. Chúng ta đã có chiến lược phát triển chợ đầu mối, TTTM. Nguyên nhân chưa hiệu quả có thể do vị trí, chưa phù hợp với tập quán của người dân, giá cao hơn chợ tự do… cần phải khắc phục. Các địa phương phải lưu ý thêm. Bộ Công thương phối hợp ban hành quy hoạch, còn việc triển khai là do các địa phương.