Bộ trưởng Chu Ngọc Anh: Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là trụ cột phát triển kinh tế

'Khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo là trụ cột của Việt Nam. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định KHCN có vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước', Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh chia sẻ.

Ngày 15/5, Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) phối hợp với Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc và Liên minh Đổi mới sáng tạo Phát triển Quốc tế (IDIA) tổ chức hội nghị quốc tế với chủ đề “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo – Một trụ cột cho phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam”.

Hội nghị nhằm làm rõ vai trò của khoa học công nghệ (KHCN) và đổi mới sáng tạo (ĐMST) như một trụ cột của nền kinh tế, xã hội; đồng thời khuyến nghị những giải pháp, chính sách cụ thể cho Việt Nam.

Mở đầu hội nghị, ông Bùi Thế Duy, Thứ trưởng Bộ KH&CN cho biết, những năm gần đây thành tựu của KH&CN đóng góp mạnh mẽ cho sự phát triển của các ngành chủ chốt ở Việt Nam. Với tác động rộng lớn của cuộc cách mạng công nghệ, Bộ KH&CN tiếp tục tưng cường năng lực, thúc đẩy hợp tác với các nước và các tổ chức công nghệ hàng đầu để có thể đóng góp hiệu quả cho việc chuyển đổi số nền kinh tế của Việt Nam sang nền kinh tế dựa trên công nghệ.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh cho biết, KHCN, ĐMST là trụ cột của Việt Nam. Đảng và Nhà nước Việt Nam luôn xác định KHCN có vai trò quan trọng trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước trên cơ sở bám sát chỉ đạo của Thủ tướng.

Bộ trưởng Bộ KH&CN Chu Ngọc Anh phát biểu tại hội nghị “Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo – Một trụ cột cho phát triển kinh tế, xã hội Việt Nam”.

Cơ chế chính sách của KH&CN được tập trung hoàn thiện với nhiều quy định tiến bộ và đổi mới để từng bước đưa KHCN không chỉ gắn kết mà thực sự đồng hành và thúc đẩy các ngành, lĩnh vực, địa phương. Hệ thống ĐMST quốc gia đã bước đầu được hình thành, chuyển dịch theo hướng đương doanh nghiệp trở thành trung tâm để các kết quả nghiên cứu, sản phẩm hàng hóa phục vụ trực tiếp yêu cầu trong nước và xuất khẩu.

Theo Bộ trưởng, phong trào khởi nghiệp sáng tạo được lan tỏa mạnh mẽ trong xã hội, tiềm lực KHCN quốc gia được củng cố, thị trường KHCN bước đầu có chuyển biến mạnh theo hướng gắn kết KHCN với sản xuất, kinh doanh. Hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ dần đáp ứng yêu cầu quốc tế.

Minh chứng rõ nét trong điều này thể hiện trong việc chỉ đạo, điều hành và thành tiệu ở nhiều ngành như: nông nghiệp, công nghiệp, tài chính ngân hàng, giao thông xây dựng, y tế, an ninh quốc phòng… trong suốt thời gian qua đều có dấu ấn của KHCN

Theo đánh giá của tổ chức sở hữu trí tuệ thế giới, trong những năm gần đây, Việt Nam luôn tăng hạng trong chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu, dẫn đầu nhóm quốc gia có thu nhập trung bình thấp. Năm 2017 tăng 12 bậc, năm 2018 tăng tiếp 2 bậc lên 45/126 quốc gia. Trong đó, chỉ số trí thức, công nghệ Việt Nam đứng thứ 28.

Tuy nhiên, để KHCN thật sự trở thành động lực, nền tảng cho phát triển kinh tế xã hội cần phải có giải pháp khác phục khó khăn, vướng mắc đối với những thách thức trước mặt; tạo sự đồng bộ về thể chế giữa pháp luật và KHCN với pháp luật liên quan; cần có những giải pháp mạnh mẽ hơn để thu hút đội ngũ cán bộ đầu ngành, nhà khoa học tài năng trong và ngoài nước để hợp tác giải quyết những vấn đề của Việt Nam; cần có những giải pháp để đầu tư cho KHCN, đặc biệt là doanh nghiệp, doanh nghiệp vừa và nhỏ, tăng cường liên kết giữa các viện, trường... thật sự trở thành trung tâm của ĐMST.

"Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 đang diễn ra mạnh mẽ và lan tỏa mang đến nhiều cơ hội và tiềm ẩn nhiều thách thức cho các quốc gia trên chặng đường phát triển. Việt Nam đã xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (giai đoạn 2021 - 2030), trong đó KHCN, ĐMST được xác định là nền tảng đưa Việt Nam phát triển nhanh và bền vững. Thời gian qua, Việt Nam đã triển khai hoạt động hợp tác với nhiều quốc gia có kinh nghiệm phát triển dựa trên ĐMST như: Anh, Phần Lan, Canada, Nhật, Hàn Quốc... để từng bước hình thành hệ thống ĐMST quốc gia, đưa KHCN, ĐMST vào phục vụ trực tiếp cho phát kiển đất nước", Bộ trưởng Chu Ngọc Anh nói.

Thực hiện bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, Bộ KH&CN đã phối hợp với Bộ Ngoại giao và Thương mại Úc và các chuyên gia đến từ tổ chức nghiên cứu khoa học và công nghiệp của ÚC, triển khai nghiên cứu về tương lai kinh tế số Việt Nam. Trong đó đưa ra kế hoạch phát triển, khuyến nghị chính sách cho Chính phủ Việt Nam. Đặc biệt, những chính sách này được nhìn từ góc độ làm sao để đưa KHCN, ĐMST, nâng cao năng lực cạnh tranh và sáng tạo của Việt Nam. Cùng với đó, Ngân hàng thế giới cũng đang hỗ trợ Việt Nam nghiên cứu và xây dựng báo cáo KHCN, ĐMST tới năm 2035 tầm nhìn 2045 nhằm cung cấp luận cứ cho chiến lược xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 10 năm (2021-2030).

Đại sứ Úc tại Việt Nam, ông Caraig Chittick cho biết “Việt Nam và Úc có chung hoài bão phát triển kinh tế thông qua sáng tạo giữa hai nước. Úc cam kết hợp tác chặt chẽ với Việt Nam để chia sẻ tri thức, chuyên môn và các mô hình thành công của Úc để tăng cường hệ thống khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo của Việt Nam”.

Giám đốc Đổi mới sáng tạo, bà Alexis Bonell cho biết: Khi Việt Nam tiếp tục hành trình 30 năm phát triển vượt bậc để trở thành một trong những quốc gia năng động nhất khu vực Đông Á, việc phối kết hợp cùng nhau giữa các bên liên quan, bao gồm: Chính phủ, các chủ thể khu vực tư nhân và các cơ quan phát triển trở nên vô cùng thiết yếu giúp tối đa hóa các tác động tích cực của các tiến bộ công nghệ, đồng thời giảm thiểu những tác động bất lợi của chúng. IDIA rất vui mừng đến Việt Nam trong giai đoạn thú vị này, khi Việt Nam đang chuyển đổi để nắm bắt các công nghệ mới để phát triển hơn nữa. chúng tôi mong muốn là một phần của quá trình này”.

Thảo Nguyên

Ảnh: Bảo Lâm