Bỏ đập thủy điện để bảo vệ cá và nước

Để khôi phục dòng chảy con sông với nguồn cá hồi phong phú, chính quyền Mỹ và các nhà vận hành đập cùng các các bên liên quan, tiểu bang Oregon và California đã thông qua việc dỡ bỏ 4 trong 6 con đập trên sông Klamath, con sông chạy từ cao nguyên phía đông bang Oregon tới bờ biển phía bắc bang California (Mỹ) vào năm 2020.

Bỏ đập thủy điện để bảo vệ cá và nước - Ảnh 1

Bộ trưởng Nội vụ Hoa Kỳ, bà Sally Jewell đã đưa ra tuyên bố trên vào ngày 6/4 vừa qua ngay bên bờ sông Klamth. Bà cho hay thỏa thuận này mở ra viễn cảnh tươi sáng cho việc khôi phục dòng sông bằng dự án loại bỏ đập thủy điện lớn nhất lịch sử Hoa Kỳ.

Theo điều khoản của thỏa thuận, Tập đoàn PacifiCorp sẽ loại bỏ 3 con đập ở California (bao gồm Copco 1, Copco 2 và Iron Gate) và đập John C. Boyle ở Oregon. Tập đoàn này cũng ký thỏa thuận cam kết hỗ trợ nông dân và chủ trang trại ở thượng nguồn con sông bằng các hỗ trợ tài chính và giúp khôi phục đường đi của cá.

Mặc dù cá hồi Chinook mùa xuân và mùa thu trên sông Klamath chưa được xác nhận chính thức tuyệt chủng nhưng số lượng loài cá này đã suy giảm nghiêm trọng trong nhiều năm. Kể từ năm 1997, loài cá hồi Coho trên sông Klamath đã bị liệt kê vào danh sách các loài bị đe dọa theo Đạo luật Các loài động vật nguy cấp của Mỹ (ESA). Cá hồi di cư năm nay được dự kiến sẽ đạt mức thấp lịch sử do hạn hán và các tác động của biến đổi khí hậu làm tăng tác động của tình trạng thiếu nước do các đập gây ra. Việc hủy bỏ đập giúp mở ra hơn 675km đường nước và làm tăng khoảng 80% số lượng cá hồi.

Ông Craig Tucker - chuyên gia vận động chính sách bảo tồn và là thành viên bộ tộc 4.000 người Karuk - cho biết: “Bằng cách loại bỏ các đập chúng tôi đang mở lại hàng trăm môi trường sống cho cá và cải thiện đáng kể chất lượng nước. Các tộc người Karuk, Yurok và các sắc tộc khác sống trong lưu vực đều là người theo đạo Hồi. Văn hóa, kinh tế, tôn giáo của họ đều dựa cả vào sự trở lại của cá hồi. Việc loại bỏ bốn đập sẽ là bước đầu tiên cần thiết trong việc khôi phục môi trường sống của con sông cũng như cá hồi, ngoài ra cần phục hồi đầm lầy và vùng đất ngập nước trong khu vực”.

Theo Tucker, tình trạng thiếu cá hồi đã khiến nhiều người dân Karuk phải chuyển sang chế độ ăn uống phương Tây, dẫn đến tỷ lệ mắc bệnh tim, tiểu đường và béo phì ở các bộ tộc vượt mức trung bình. Trong lịch sử, nghiên cứu cho thấy rằng trước đây người Karuk tiêu thụ 1,2 pound cá hồi mỗi ngày. Bây giờ mỗi người được ăn 4 pound cá một năm đã là may mắn.

Sự biến mất của cá hồi cũng ảnh hưởng tới các hoạt động tôn giáo của bộ tộc, trong đó có một buổi lễ gắn liền với sự xuất hiện của cá hồi Chinook. Việc chặn dòng sông khiến loài cá này bị ảnh hưởng nhiều nhất. Người dân không thể tiến hành tế lễ mà không thấy con cá hồi nào. Và lượng cá hồi cũng không đủ đáp ứng cho nghi lễ ăn cá hồi truyền thống.

Craig Tucker nhận thấy: “Việc loại bỏ những con đập này là thể hiện rõ quyết tâm phục hồi sự sống ở Klamath. Đây là dự án phục hồi cá hồi lớn nhất trong lịch sử Hoa Kỳ”.

Xem thêm:

Ngọc Huyền