Bệnh whitmore 'ăn' mũi tái bùng phát nguy hiểm đến mức nào?

Riêng tháng 8/2019, Bệnh viện Bạch Mai đã tiếp nhận 12 ca mắc whitmore, trong đó có 4 bệnh nhân tử vong.

40% người mắc bệnh whitmore tử vong

Theo PGS.TS Đỗ Duy Cường, Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới (Bệnh viện Bạch Mai), tháng 8/2019 lần đầu tiên đơn vị này tiếp nhận trường hợp một bệnh nhân nữ mắc bệnh whitmore ăn cánh mũi.

Trước đó, tại một cơ sở y tế khác bệnh nhân này được chẩn đoán nhiễm trùng huyết tụ cầu. Tuy nhiên khi xét nghiệm tại Trung tâm Bệnh nhiệt đới, các bác sĩ xác định bị whitmore.

Cận cảnh vi khuẩn whitmore ăn cánh myxi bệnh nhân.

Whitmore là bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm do vi khuẩn Burkholderia pseudomallei gây nên. Vi khuẩn này có trong đất, bùn và đường lây nhiễm chủ yếu do vùng da tổn thương tiếp xúc trực tiếp với vi khuẩn hoặc hít phải các hạt bụi đất chứa vi khuẩn này.

Các bác sĩ tiến hành điều trị cho nữ bệnh nhân bằng phác đồ đặc hiệu với kháng sinh kéo dài kết hợp với các liệu pháp điều trị của chuyên khoa tai mũi họng: rửa vết thương, kiểm soát và xử lý các tổn thương tại mũi – họng.

“Rất may bệnh nhân chỉ tổn thương da và phần mềm ở cánh mũi, chưa tổn thương đến xương. Sau hai tuần điều trị, vết thương đã hết mủ và đang ăn da non. Tuy nhiên, bệnh nhân cần tiếp tục giai đoạn duy trì bằng thuốc và điều trị trung bình ít nhất ba tháng, được theo dõi chặt chẽ bởi bác sĩ chuyên khoa truyền nhiễm”, TS Cường cho biết.

Vi khuẩn whitmore.

Theo ông, bệnh whitmore được phát hiện ở Việt Nam từ những năm 50 của thế kỷ XX nhưng xuất hiện lẻ tẻ ở một số tỉnh phía Nam. Khoảng 5-10 năm mới có khoảng 20 người mắc. Bệnh được xếp vào bệnh truyền nhiễm nguy hiểm bị “lãng quên”.

Tuy nhiên, từ đầu năm 2019 Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Bạch Mai đã ghi nhận có tới 20 ca mắc căn bệnh nguy hiểm này.

Chỉ riêng tháng 8 đã có 12 người mắc whitmore nặng được chuyển đến chủ yếu từ các tỉnh phía Bắc và Bắc Trung bộ. Do bệnh cảnh lâm sàng đa dạng nên bệnh nhân thường bị chẩn đoán nhầm với các bệnh khác như viêm phổi, lao phổi, áp xe cơ, nhiễm trùng huyết do các vi khuẩn khác như tụ cầu, liên cầu…

PGS.TS Đỗ Duy Cường cũng cho rằng, ngay cả khi chẩn đoán đúng bệnh thì việc điều trị whitmore cũng rất phức tạp. Bệnh nhân phải điều trị bằng kháng sinh liều cao và kéo dài liên tục trong ít nhất khoảng 2 tuần, sau đó dùng kháng sinh duy trì khoảng từ 3 đến 6 tháng nữa.

Người mắc bệnh whitmore phải điều trị bằng kháng sinh liều cao liên tục trong ít nhất 6 tháng và phải được theo dõi sát sao.

“Nếu không được điều trị đúng liều, đúng phác đồ và theo dõi sát sao, bệnh dễ tái phát, sức khỏe suy kiệt dần và vẫn có thể tử vong dù đã được chẩn đoán đúng. Việc theo dõi điều trị bệnh kéo dài, lại tốn kém nên không ít bệnh nhân đã bỏ cuộc. Đây cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến thất bại khi điều trị và tỉ lệ tử vong lên đến 40%”, ông cho biết.

Các bác sĩ cảnh báo, bệnh whitmore thường bùng phát từ tháng 7-11. Do đó những người làm việc tiếp xúc nhiều môi trường đất và nước phải có phương tiện bảo hộ lao động, nếu có trầy xước ngoài da cần điều trị sớm và triệt để. Người bệnh tiểu đường, bệnh phổi và bệnh thận mạn tính có nguy cơ dễ mắc bệnh này với các biểu hiện lâm sàng đa dạng: sốt cao, đau cơ, có các ổ nhiễm khuẩn trên da, áp xe cơ, áp xe gan lách, viêm phổi...

Huyền Trần