Bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong thời đại CNTT: Chủ động nhưng lợi nhuận không là tất cả

Những ngày vừa qua, câu chuyện tác quyền ở Việt Nam trở nên sôi động về việc Google (nhà cung cấp dịch vụ tìm kiếm thông tin và thư viện số hàng đầu thế giới) với dự tính cung cấp cho khách hàng thư viện sách trực tuyến khổng lồ dưới dạng sách điện tử (ebook). Chính Trung tâm Bảo vệ quyền tác giả văn học Việt Nam (VLCC) cũng đang lúng túng trước sự việc này.

Tuy nhiên, theo nhận định của ông Nguyễn Đức Hoàng, Chánh văn phòng Hội Trí thức Khoa học & Công nghệ Trẻ Việt Nam (VAYSE) thì đây chỉ là một khía cạnh của rất nhiều vấn đề trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ. Sở hữu trí tuệ trong môi trường Internet cũng như các phương tiện kỹ thuật số đã và đang trở thành thách thức lớn cần nhiều nỗ lực để giải quyết. Muốn giải quyết được vấn đề sở hữu trí tuệ một cách thấu đáo, cần phải có sự hợp tác của nhiều lĩnh vực với công nghệ thông tin. Bản thân người làm công nghệ thông tin cũng cần phải cập nhập tri thức của các lĩnh vực khác. Về các tác phẩm số hóa trên mạng Internet có nhiều tác phẩm là phi hư cấu (sách nghiên cứu, giáo trình...). Ông Nghiêm Quốc Bảo, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hội sở hữu trí tuệ Việt Nam (VIPA) cho biết: Hội sẽ xúc tiến thành lập “Chi hội tác giả, tác phẩm phi hư cấu” để cùng các tổ chức khác làm việc với Google. Cũng theo ông Bảo, nhiều khi chúng ta đối ngoại khá tốt nhưng đối nội lại không thống nhất. Chính vì vậy cần phải xem xét lại một cách nghiêm túc các vấn đề để cùng hợp tác, phối hợp phục vụ lợi ích chung. Trước việc Google Books đã tự ý số hóa không xin phép hơn 4.000 tác phẩm văn học của Việt Nam, thiết nghĩ đây chính là bài học thực tế đòi hỏi ngành công nghệ thông tin Việt Nam nghiêm khắc nghiên cứu, xem xét, đổi mới tư duy cũng như cách làm việc để có thể chủ động giải quyết vấn đề như sự việc xảy ra đối với Google lần này. Kết quả giải quyết vấn đề thế nào còn phải chờ đợi song nhiều chuyên gia đều cho rằng cần phải giải quyết thấu đáo vấn đề tác quyền bởi lợi nhuận trước mắt không phải là tất cả. Nhị Hà