Bão vào, tàu thuyền ở Hà Tĩnh về đâu?

NDĐT- Những năm qua, cứ mỗi lần nghe tin bão đổ bộ đất liền, bà con ngư dân ở Hà Tĩnh lại loay hoay tìm chỗ tránh, trú cho tàu thuyền. Cửa lạch bị bồi lắng, âu thuyền xây dựng kéo dài nhiều năm hoặc chưa đưa vào sử dụng đã hư hỏng… gây khó khăn cho tàu cá ra vào, ảnh hưởng đến nỗ lực vươn khơi bám biển của bà con ngư dân.

Bão vào, tàu thuyền ở Hà Tĩnh về đâu? - Ảnh 1

Bão vào, tàu thuyền ở Hà Tĩnh về đâu? - Ảnh 2

Hà Tĩnh có bờ biển dài 137km, diện tích biển 18.400km2, có 20 con sông lớn nhỏ đổ ra bốn cửa lạch. Với lợi thế này, hoạt động khai thác, đánh bắt hải sản ở Hà Tĩnh ngày càng phát triển cả về cơ cấu đội tàu, năng suất, sản lượng. Đến nay toàn tỉnh có 7.045 tàu khai thác hải sản, tổng công suất hơn 200.000 CV. Trong đó, tàu xa bờ 353 tàu, tàu vùng lộng 778 chiếc, tàu ven bờ 5.914 chiếc. Sản lượng khai thác hải sản bình quân khoảng 30.000 – 35.000 tấn/năm. Mặc dù hoạt động khai thác, đánh bắt hải sản ở địa phương này đã có bước phát triển nhất định song dịch vụ hậu cần nghề cá, nhất là hiện trạng hạ tầng các khu neo đậu, tránh trú bão tại đây lại đang tồn tại rất nhiều bất cập, gây mất an toàn cho người và phương tiện mỗi khi đưa tàu, thuyền đi tránh, trú bão.

Có mặt tại khu neo đậu, tránh trú bão Cửa Sót (Lộc Hà, Hà Tĩnh) chúng tôi dễ dàng bắt gặp khung cảnh chen lấn, lộn xộn của các tàu thuyền khi ra vào khu vực neo, đậu. Theo ngư dân Ngô Văn Minh, ở xã Thạch Kim (Lộc Hà), những năm gần đây, do cửa sông bị bồi lắng nên người dân phải đợi con nước lớn mới có thể vào khu neo đậu. Những lúc đón bão, gặp con nước kiệt, tàu thuyền không thể vào âu tránh trú, đành phải neo đậu chơi vơi ngoài cửa sông. “Còn nhớ trong cơn bão số 3 vừa qua, trong khi các tàu có công suất nhỏ đã vượt được qua bãi bồi giữa sông thì các tàu công suất lớn lần lựa mãi mới tiếp cận được cửa ra vào của âu trách trú. Nước cạn, tàu công suất lớn không vượt qua được cửa ra vào, nằm mắc cạn, chắn giữa cửa ra vào khu neo đậu khiến các tàu, thuyền vào sau cũng mắc cạn ngay trên đường đi trú bão”, ngư dân Ngô Văn Tiến (Thạch Bằng, Lộc Hà) nói.

Không khá hơn, khu neo đậu cửa Sót, khu neo đậu Cửa Hội - Xuân Phổ (Nghi Xuân, Hà Tĩnh) mặc dù được đầu tư xây dựng từ năm 2014, với tổng mức đầu tư hơn 100 tỷ đồng, tuy nhiên, đến thời điểm hiện nay, việc thi công mới hoàn thành xong giai đoạn 1, chưa đủ điều kiện đưa vào khai thác, sử dụng. Mỗi khi bão vào, bà con ngư dân phải đưa tàu, thuyền neo tạm tại các gốc cây, trụ bê-tông cạnh nhà. “Cực chẳng đã” một số chủ tàu buộc phải tìm các hói ven sông Lam để tránh trú bão thay vì neo đậu trong âu thuyền, bởi xét về mức độ an toàn thì nơi nào cũng… nguy hiểm như nhau.

Ngoài ra, mặc dù được quy hoạch là khu neo đậu cấp vùng cho tàu, thuyền các tỉnh khác vào tránh, trú bão nhưng tại khu neo đậu Cửa Hội - Xuân Phổ hiện nay luồng lạch đã bị bồi lắng, tàu có công suất hơn 300CV rất khó ra vào. Theo Giám đốc Ban quản lý các cảng cá Hà Tĩnh Bùi Tuấn Sơn, hiện nay luồng lạch ra vào tại các khu neo đậu tàu thuyền, âu tránh trú bão trên địa bàn đều bị cạn, các khu neo đậu chỉ đáp ứng được cho tàu có công suất dưới 300CV khiến việc ứng phó với mưa bão gặp rất nhiều bất lợi. “Việc tàu của ngư dân ra vào trong mùa mưa bão đang khiến cấp ủy, chính quyền địa phương hết sức lo lắng. Nếu gặp cơn bão mạnh việc bảo đảm an toàn cho các hạng mục xây dựng dang dở ở đây cũng rất khó khăn”, Chủ tịch UBND huyện Nghi Xuân Nguyễn Hải Nam, cho biết thêm.

Bão vào, tàu thuyền ở Hà Tĩnh về đâu? - Ảnh 3

Thuyền mắc cạn tại Khu neo đậu Cửa Sót, Lộc Hà, Hà Tĩnh.

Theo phản ánh của bà con ngư dân thị xã Kỳ Anh (Hà Tĩnh), nếu hai khu neo trách trú bão trên địa bàn (Kỳ Hà và Kỳ Phương) phát huy được tác dụng thì trong cơn bão số 2 vừa qua, bốn tàu đánh bắt hải sản của ngư dân sẽ không bị sóng đánh chìm khi đang tránh bão ở những nơi khác. Chủ tịch UBND xã Kỳ Hà (thị xã Kỳ Anh) Lê Văn Luyện thông tin thêm: Với tổng mức đầu tư gần 100 tỷ đồng, dự án Âu tránh trú bão Cửa khẩu Kỳ Hà - Kỳ Anh (Hà Tĩnh) hứa hẹn sẽ là điểm đến an toàn cho 200 tàu thuyền trong mùa mưa bão. Thế nhưng sau hơn hai năm thi công, âu thuyền này vẫn nằm bất động trước sự lo lắng của người dân.

Cũng tại thị xã Kỳ Anh, dự án bến neo đậu tàu, thuyền nghề cá tại phường Kỳ Phương có tổng mức đầu tư hơn 50 tỷ đồng, mặc dù đã hoàn thành từ năm 2016, tuy nhiên đến thời điểm hiện nay công trình này vẫn chưa được bàn giao bởi nhiều hạng mục xây dựng cơ sở hạ tầng xuống cấp, thiết kế không phù hợp, quy hoạch vị trí không thuận lợi. Cửa ra vào bến neo đậu vừa nhỏ vừa cạn, phía trong bến neo đậu bị cát bồi lấp chiếm diện tích lớn.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Hà Tĩnh Lê Đức Nhân cho biết, hiện nay, địa phương mới chỉ huy động được các dự án lồng ghép để nạo vét một số luồng lạch, tuy nhiên đây mới chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, chúng ta cần xác định nguyên nhân bồi lắng một cách căn cơ, phải huy động được sự tham gia, phân tích của các chuyên gia đầu ngành về hiện tượng bồi lắng. Đồng thời, tranh thủ nguồn lực để xây dựng, hoàn chỉnh các khu neo đậu, tránh trú bão, phát huy có hiệu quả các điều kiện tự nhiên và hạ tầng xã hội tại các khu vực cửa sông.

Phát triển tàu xa bờ, công suất lớn là chủ trương mang tính chiến lược của Chính phủ nhằm tạo cơ hội cho ngư dân vươn xa, nâng cao chất lượng cuộc sống và góp phần bảo vệ chủ quyền biển đảo. Đặc biệt, sau sự cố môi trường biển vừa qua, hiệu quả của việc đầu tư, cải hoán tàu đánh bắt có công suất lớn để vươn khơi càng được khẳng định rõ. Tuy nhiên, nhìn quanh một vòng từ Cửa Hội đến Cửa Sót, Cửa Nhượng vào Cửa Khẩu… ngư dân Hà Tĩnh vẫn đang mỏi mắt trong ngóng một lối về an toàn trong mùa mưa bão. Với thực trạng đáng buồn này, không biết đến bao giờ ngư dân Hà Tĩnh mới vững vàng để ra khơi?

Bài và ảnh: NGÔ TUẤN