Bản án số 215/DSPT của Tòa án Hà Nội có đúng pháp luật không?

Chị Dương Thị Xuân đến tòa soạn trình bày nỗi oan khuất của gia đình chị phải chịu mấy chục năm qua và nhờ báo tư vấn làm thế nào giải được nỗi oan này?

Chị Xuân kể: Ông Dương Đức Thân, bố đẻ của chị, mua chương một căn phòng làm cửa hàng mặt phố (Luật cũ quy định mua chương nghĩa là thế chấp một số tiền, sau 10 năm nếu chủ nhà không thanh toán lại số tiền thế chấp thì coi như đã bán nhà) ở tầng 1 số nhà 69 Hàng Gai, diện tích 34,8m2 của chủ nhà là bà Nguyễn Thị Lương Nỗ.

Ngày 28/9/1957, ông Vũ Dương Loan (vợ là Trịnh Thị Độ) mua đấu giá nhà 69 Hàng Gai giá 25 triệu đồng. Theo ông Loan thì nhà 69 Hàng Gai gồm 2 ngôi 6 phòng, nhưng bản đồ mà ông cung cấp thì lại có 8 phòng. Ông Loan nói rằng sau khi mua nhà, ông tiếp tục cho ông Thân thuê phòng đang ở nhưng ông Thân không đóng tiền thuê nhà và tự ý sửa phòng mà không được sự đồng ý của ông nên ông khởi kiện đòi nhà cho thuê.

Tại tòa, ông Thân trình bày ông đã mua chương căn phòng từ năm 1953 , do đó phòng ông ở là sở hữu của ông.

Bản án số 215/DSPT của Tòa án Hà Nội có đúng pháp luật không? - Ảnh 1

Hình minh họa.

Đồng thời ông Thân cũng cho biết, bà Nguyễn Thị Lương Nỗ chỉ bán đấu giá một phần ngôi nhà, ông Loan mua đấu giá phần đó có diện tích sử dụng 130 m2 (Theo án hộ số 926 ngày 28/9/1957 thì phần diện tích 130 m2 phù hợp với diện tích ông Loan đứng tên trong địa bạ và phù hợp với diện tích mà ông Loan khai báo tại tờ khai đăng ký tư nhân năm 1986, đồng thời phù hợp với tiền thuế thổ trạch ông nộp tại phòng thuế).

Vậy nhưng tòa sơ thẩm và phúc thẩm lại công nhận quyền đòi nhà cho thuê của ông Loan, buộc gia đình ông Thân phải ra khỏi 69 Hàng Gai. Bản án phúc thẩm bị VKSND Tối cao kháng nghị, ngày 31/7/1990 Tòa dân sự TAND Tối cao mở phiên giám đốc thẩm, nhận định:

“Theo tờ lược giải số 4 lập ngày 26/10/1957 ông Phạm Quang Thiện (đã chết) để lại cho vợ và 7 người con được hưởng di sản của ông gồm có nửa phần chung trong bất động sản tọa lạc tại 69 Hàng Gai trị giá 25 triệu đồng, như vậy có cơ sở để xác nhận thời điểm 1957, cụ Nỗ chỉ bán phần còn lại của ngôi nhà 69 Hàng Gai nhưng án sơ và phúc thẩm chưa xem xét những vấn đề trên đã xử theo quan hệ đòi nhà cho thuê đơn thuần là chưa xác đáng… Do đó việc xét xử phúc thẩm lại đúng thủ tục là cần thiết. Khi xét xử lại nên chú ý kết hợp giải đáp các vấn đề mà kết luận của VKSND Tối cao đã nêu trong quá trình giám đốc thẩm”.

Từ đó HĐXX ra bản án số 100/QĐ tuyên hủy bản án phúc thẩm đòi nhà cho thuê ở 69 Hàng Gai để TAND thành phố Hà Nội xét xử lại theo trình tự phúc thẩm.

Ngày 1/11/1990 TAND thành phố Hà Nội mở phiên tòa phúc thẩm xét xử lại. Tuy nhiên, HĐXX phiên tòa đã không “chú ý kết hợp giải đáp các vấn đề mà kết luận của VKSND Tối cao đã nêu ra trong quá trình giám đốc thẩm”, ra bản án số 215/DSPT tuyên án giống như bản án sơ và phúc thẩm đã bị kháng nghị (?).

Chị Xuân kể tiếp: Sau khi có bản án phúc thẩm số 215/DSPT, chị đã đến kêu với ông Chánh án TAND thành phố Hà Nội, ông đã thừa nhận bản án 215/DSPT xử oan sai cho gia đình chị. Nghe đến đây chúng tôi hỏi lại: Chị đưa văn bản của ông Chánh án xác nhận là tòa xử oan sai đây? Chị Xuân đáp: Ông ấy chỉ nói thôi, không có văn bản.

Chúng tôi hỏi: Thế có băng ghi âm không? Chị Xuân đáp: Không!

Chúng tôi nói: Nếu không có văn bản hoặc băng ghi âm thì tức là không có chứng cứ gì để nói rằng bản án oan sai, chị phải chấp nhận bản án.

Chị Xuân hỏi: Như vậy dù biết rằng bản án là oan sai cũng không được khiếu nại? Chúng tôi trả lời: Chị có quyền khiếu nại để được giải quyết theo quy định của pháp luật, nhưng hiện nay chưa có cấp có thẩm quyền nào kết luận rằng bản án số 215/DSPT là oan sai, do đó chúng tôi chỉ có thể nói đấy là bản án đúng pháp luật, ít ra là đến lúc này.

Chị Xuân lại hỏi: Anh có thể trả lời thay cho tòa? Chúng tôi nói: Không ai có thể trả lời thay cho tòa được. Chị có thể làm đơn gửi ông Chánh án tòa án Hà Nội, ông ấy có trách nhiệm trả lời và hướng dẫn chị khiếu nại tiếp ở đâu.

Báo xin chuyển câu hỏi của chị Dương Thị Xuân đến TAND thành phố Hà Nội: Bản án số 215/DSPT không chú ý đến kết luận của VKSND Tối cao trong quá trình giám đốc thẩm, bỏ qua chứng cứ quan trọng của vụ án để tuyên như bản án đã bị kháng nghị thì có đúng pháp luật không? Nếu đương sự khiếu nại thì cần làm gì để được giải quyết theo quy định của pháp luật?

Nguyễn Đỗ Kim